Queensland Üniversitesinde 1927 yılından bu yana sürdürülen Zift Damlası Deneyi bünyesinde, yaklaşık bir asırda oluşan dokuz damlanın ardından onuncu damlanın düşüş süreci bekleniyor. Sudan 230 milyar kat daha yoğun viskoziteye sahip zift reçinesinin yeni damlasının, yapılan periyot hesaplamaları doğrultusunda 2026 ortası ile 2027 sonbaharı arasında düşeceği öngörülüyor.
Guinness Rekorlar Kitabı’na en uzun süreli kesintisiz laboratuvar deneyi olarak geçen çalışma, kurumun ilk fizik profesörü Thomas Parnell tarafından başlatıldı. Parnell, katı zannedilen maddelerin akışkanlığını göstermek amacıyla ısıttığı katranı cam huniye aktardı ve üç yıllık beklemenin ardından 1930 yılında huninin ağzını açtı.
Gözlemlenemeyen Dokuz Damlanın Geçmişi
İlk yedi damlası 1938 ile 1988 arasında 7 ila 9 yıllık döngülerle düşen düzenek, laboratuvara iklimlendirme sistemi eklenmesiyle soğudu ve akış periyodu 12 ila 13 yıla uzadı. Deneye 52 yılını ayıran gözlemci John Mainstone, 1988 yılındaki yedinci damlayı 5 dakikalık ayrılıkla, 2000 yılındaki sekizinci damlayı ise kayıt kamerasını devre dışı bırakan 20 dakikalık elektrik kesintisiyle kaçırdı.
Mainstone’un 2013’teki vefatından sekiz ay sonra gerçekleşen dokuzuncu damla düşüşü ise behere temas eden yapıyı düzeltmeye çalışan görevli Andrew White’ın standı sarsması sonucu mekanik bir kopmayla yaşandı. Geçmişte yaşanan bu aksaklıklar sebebiyle, 99 yıllık araştırma boyunca düşen damlaların hiçbir anı çıplak gözle veya kesintisiz kayıtla doğrudan izlenemedi.
Canlı Yayınla Takip Edilen Yeni Dönem
Bilim dünyasına sunduğu katkılarla 2005 senesinde Ig Nobel Fizik Ödülü alan deney, günümüzde dijital yayınlar aracılığıyla kesintisiz olarak izleyicilere aktarılıyor. Araştırmacılar ve bilim meraklıları, 10. damlanın 2026 ile 2027 arasındaki muhtemel ayrılma anını kaçırmamak adına süreci internet yayını üzerinden eşzamanlı olarak takip ediyor.
