Japonya pazarında 100 yılı aşkın süredir operasyonlarını sürdüren köklü üretim ve gıda işletmeleri; tırmanan girdi maliyetleri, tedarik zinciri baskıları, iş gücü açığı ve yönetimsel devir problemleri sebebiyle son yılların en kritik iflas dalgasıyla karşı karşıya kaldı.
Teikoku Databank tarafından paylaşılan veriler, 2026 senesinin ilk sekiz aylık periyodunda iflas bayrağını çeken 100 yılı devirmiş şirket sayısının 112 seviyesine ulaşarak rekor kırdığını gösteriyor. Sektör temsilcileri, yüzyıllık işletmelerin operasyonel sürdürülebilirlik sağlamakta zorlandığını ve pazar koşullarının giderek çetinleştiğini kaydediyor.
Artan Maliyetler ve Halefiyet Darboğazı
Salgın sonrası tırmanışa geçen emtia ve enerji giderleri, geleneksel imalat süreçlerini maliyet yönlü ciddi bir kıskaç altına aldı. S&P Global Market Intelligence Baş Ekonomisti Harumi Taguchi:
birçok işletmenin artan maliyetleri satış fiyatlarına yansıtmakta zorlandığını, özellikle küçük ölçekli ve iç pazara bağımlı şirketlerin bu baskıya dayanamadığını ifade etti.
Demografik yaşlanma ve düşen doğum oranlarının yarattığı iş gücü açığına, şirket yönetimlerini devralacak yeni nesil yöneticilerin bulunamaması ekleniyor. Teikoku Databank kayıtlarına göre, halef bulunamaması nedeniyle gerçekleşen iflaslar 2026’nın ilk yarısında 312’ye yükseldi.
Tarihi İmalatçılarda Devir ve İflas Süreci
Değişen pazar dinamikleri karşısında 1858 kuruluşlu susam yağı üreticisi Kadoya Sesame Mills, mali riskler karşısında özel sermaye şirketi Integral desteğiyle borsa kotundan çıkarak özel şirket statüsüne geçti. Meiji devrinde kurulan 1877 tarihli tarihi tofu üreticisi Sube Shoten ise düşük kâr marjları ve yükselen hammadde maliyetleri nedeniyle faaliyetlerini durdurma kararı aldı ve iflas başvurusuna hazırlanıyor.
Yeniden Yapılanma Baskısı ve Risk Faktörleri
Oxford Economics Japonya Ekonomisi Başkanı Shigeto Nagai:
asırlık şirketlerin geleceğe dair kaygı duyduğunu belirterek, yöneticilerin uzun vadede yüksek kârlar öngöremediğini ve kademeli bir düşüşten endişe ettiklerini söyledi.
Kurumsal dönüşüm ihtiyacına dikkat çeken Alvarez & Marsal Küresel İşlem Danışmanlık Grubu Lideri Paul Aversano ise:
zayıf yen, aktivist yatırımcı baskıları ve halefiyet krizinin, şirket sahiplerini ve yönetim kurullarını iş modellerini, büyüme stratejilerini ve sahiplik yapılarını yeniden şekillendirmeye zorladığını vurguladı.
Uzun yıllar dengeli bilançoları ve güçlü yerel bağlarıyla faaliyet gösteren Japonya’nın köklü sanayi varlıkları; faiz artışları, zayıf yen, kurumsal yönetim reformları ve jeopolitik dalgalanmaların birleştiği çok katmanlı bir krizle mücadele ediyor. Ülke genelinde 41 vilayette sıcak çarpması uyarıları yapılırken, ekonomik iklim köklü şirketlerin geleceğini belirsizlik içinde bırakıyor.
