Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan 25 maddelik yasa taslağı kapsamında, tütün mamulleri ile şekerli ve işlenmiş atıştırmalık ürünlerden Sağlıklı Hayata Katkı Fonu kesintisi yapılması planlanıyor. Sonbaharda Meclis gündemine taşınması hedeflenen düzenlemeyle, paketli tütünden 20 TL ve ambalajlı gıdalardan yüzde 20 oranında katkı payı tahsil edilerek koruyucu sağlık harcamalarına kaynak aktarılacak.
Tütün mamulleri üretim ve tedarik zincirini doğrudan ilgilendiren yasal çerçeveye göre, paketli sigaralardan paket başına 20 TL, dökme olarak satılan işlenmemiş tütünden ise kilogram başına 100 TL katkı payı tahsil edilecek. Yıllık yaklaşık 5,5 milyar paketlik yurt içi tüketim hacmi üzerinden yapılan hesaplamalar, kurulacak fona bu yolla senelik 110 milyar TL düzeyinde bir bütçe aktarılacağını gösteriyor.
İçecek ve Atıştırmalık Üreticilerine Kademeli Kesinti Oranları
Taslak metin, finansman modelini yalnızca tütün sektörüyle sınırlandırmayarak ambalajlı gıda ve içecek sanayisini de kapsama dahil ediyor. Düzenleme doğrultusunda, formülasyonundaki şeker yoğunluğuna göre içeceklerden 100 mililitre başına 5 TL’ye kadar, aşırı tüketimi sınırlandırılması öngörülen atıştırmalık gıda gruplarından ise nihai satış bedelinin yüzde 20’si oranında kesinti yapılması öngörülüyor.
Kaynak Dağılımı ve Yasalaşma Süreci
Tütün ve gıda sektörü üzerinden oluşturulacak kamu fonunun doğrudan koruyucu ve önleyici sağlık altyapısına yönlendirilmesi hedefleniyor. Tahsil edilecek gelirin sevk edileceği öncelikli uygulama alanları şu başlıklardan oluşuyor:
Okul beslenme protokolleri ile çocukluk dönemi obezite kontrol çalışmaları,
Diş sağlığı taramaları, spor altyapı yatırımları ve sağlıklı yaşam projeleri,
Sigara bırakma polikliniklerinin teknik kapasitesinin güçlendirilmesi ve nikotin tedavi süreçleri,
KOAH ve akciğer kanseri gibi tütün kaynaklı kronik hastalıkların tarama, teşhis ve tedavi protokolleri.
Sağlık Bakanlığı tarafından teknik detayları netleştirilen 25 maddelik kanun teklifi taslağının, AKP meclis grubunda tamamlanacak idari ve teknik incelemelerin ardından ekim veya kasım aylarında TBMM Başkanlığına sunulması planlanıyor.
